We hebben met veel genoegen meer dan 20 jaar christelijke assertiviteitstrainingen mogen gegeven. Met veel voldoening en een geweldige respons. Wij, Coby en Gerard Feller zijn inmiddels met pensioen en bieden de volkomen hernieuwde professionele versie van 2026 aan, aan hulpverleners, instellingen , psychologen, pastoraal werkers, bedrijven , scholen, stichtingen aan om ervaringen met patiënten, cliënten of personeel op te doen. Bent u geïnteresseerd, dan kunnen we door middel van een of meerdere een kennismakingsgesprekken een toelichting geven hoe u deze cursus kunt implementeren in uw eigen situatie en tegen welke prijs . Reacties gerardfeller@gmail.com
Hiernaast vindt u een voorbeeld van de eerste van 10 lessen
Let wel copyright !
Uitgebreide beschrijving
Christelijke assertiviteitstraining van Gerard en Coby Feller is een praktisch en verdiepend cursusboek voor mensen die op een gezonde, respectvolle en Bijbels verantwoorde manier willen leren opkomen voor zichzelf. De cursus verbindt inzichten uit de communicatietheorie en psychologie met pastorale aandacht en onderwijs over de identiteit van de gelovige in Christus.
Assertiviteit wordt in deze cursus niet voorgesteld als hardheid, zelfverheffing of het afdwingen van de eigen wil. Het gaat om eerlijk en verantwoordelijk aanwezig zijn: leren zeggen wat je denkt, voelt, nodig hebt en belangrijk vindt, terwijl je de waardigheid en vrijheid van de ander blijft respecteren. De deelnemer leert dat liefde voor de naaste niet vraagt om het uitwissen van zichzelf. Tegelijkertijd betekent opkomen voor jezelf niet dat de ander kleiner gemaakt moet worden.
De cursus bestaat uit tien samenhangende lessen. Iedere les bevat een Bijbels kader, heldere theorie, praktische voorbeelden, een visueel stappenmodel, persoonlijke oefeningen, rollenspellen, observatieformulieren, reflectievragen en huiswerkopdrachten. Hierdoor is het boek geschikt voor groepsonderwijs, kerkelijke toerusting, pastorale begeleiding en individuele verwerking.
De dragende basis
Een centraal thema is de identiteit in Christus. Veel mensen ontlenen hun gevoel van waarde vooral aan prestaties, goedkeuring, maatschappelijke positie, lichamelijke mogelijkheden, relaties of kerkelijke taken. Wanneer deze bronnen onder druk komen te staan, kan ook het zelfbeeld gaan wankelen.
De cursus helpt deelnemers om onderscheid te maken tussen hun omstandigheden, rollen en ontvangen identiteit. Wie zijn of haar waarde niet voortdurend hoeft te bewijzen, kan vrijer spreken, eerlijker luisteren en duidelijker grenzen stellen. Afwijzing of kritiek blijft soms pijnlijk, maar hoeft niet langer het laatste woord over iemands waarde te hebben.
De Bijbelse grondslag voorkomt bovendien dat assertiviteit uitsluitend op individuele zelfontplooiing wordt gericht. De vaardigheden staan in dienst van waarheid, liefde, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid, zachtmoedigheid, moed en zelfbeheersing.
Opbouw van de tien lessen
1. Assertiviteit en opkomen voor jezelf
De eerste les introduceert het verschil tussen passief, assertief, agressief en passief-agressief gedrag. Deelnemers onderzoeken hoe woorden, stemgebruik, houding en keuzes samen een boodschap vormen.
Assertiviteit wordt hier omschreven als het helder uiten van gedachten, gevoelens, behoeften en grenzen zonder de ander te vernederen of te beheersen. De deelnemer oefent met een eenvoudige route: waarnemen, de eigen reactie benoemen, een behoefte of waarde aangeven, een concreet verzoek doen, luisteren en verantwoordelijkheid dragen voor het vervolg.
2. Identiteit in Christus als dragende basis
Deze les onderzoekt waarop mensen hun identiteit en eigenwaarde bouwen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lichamelijke kenmerken, psychosociale rollen, maatschappelijke prestaties, kerkelijke functies en de ontvangen identiteit in Christus.
De deelnemer leert oude etiketten herkennen en formuleert op basis van Bijbelteksten een evenwichtige geloofswaarheid. Die waarheid wordt vervolgens verbonden met een concrete gedragskeuze.
3. Aangeleerde patronen en helpende gedachten
Niet-assertief gedrag ontstaat vaak door aangeleerde overtuigingen. Voorbeelden zijn: “Ik mag niemand teleurstellen”, “Een goede christen zegt altijd ja” of “Een verschil van mening betekent dat de relatie gevaar loopt.”
Deelnemers leren onderscheid maken tussen feiten, interpretaties, automatische gedachten, emoties en gedrag. Onrealistische of belemmerende overtuigingen worden niet simpelweg door positieve gedachten vervangen, maar zorgvuldig getoetst aan de werkelijkheid, wijsheid en de Bijbel.
4. Lichaamstaal, spanning en adem
Communicatie vindt niet alleen plaats door woorden. Ook gezichtsuitdrukking, houding, afstand, oogcontact, stemvolume en spreektempo beïnvloeden hoe een boodschap wordt ontvangen.
Deze les helpt deelnemers om spanning eerder te herkennen en hun lichaamstaal bewuster af te stemmen op hun woorden. Daarbij wordt rekening gehouden met cultuur, neurodiversiteit, persoonlijke veiligheid en lichamelijke beperkingen. Ademhalingsoefeningen worden voorzichtig aangeboden als hulpmiddel om te vertragen, niet als behandeling of prestatietest.
5. Gevoelens, luisteren en invoelend reageren
Gevoelens geven informatie, maar zijn niet automatisch een bewijs dat een gedachte waar is of dat een bepaalde handeling noodzakelijk is. Deelnemers leren gevoelens, gedachten, behoeften en interpretaties van elkaar onderscheiden.
Daarnaast wordt actief luisteren geoefend. De deelnemer leert samenvatten, doorvragen, gevoelens voorzichtig benoemen en controleren of de ander zich werkelijk begrepen voelt. Invoelend luisteren betekent niet dat men overal mee instemt; begrip en begrenzing kunnen naast elkaar bestaan.
6. Grenzen en respectvol nee zeggen
Grenzen maken zichtbaar waar iemands verantwoordelijkheid begint en eindigt. De cursus behandelt lichamelijke, emotionele, relationele, digitale, financiële, geestelijke en tijdsgrenzen.
Deelnemers oefenen met een korte en duidelijke weigering. Zij leren een verzoek erkennen, helder nee zeggen, hooguit één beknopte reden geven en alleen een alternatief aanbieden wanneer dit werkelijk haalbaar is. Ook wordt geoefend met het verdragen van teleurstelling of schuldgevoel zonder een gezonde grens meteen terug te nemen.
7. Verzoeken, kritiek en moeilijke gesprekken
In deze les staat concrete communicatie centraal. Een bruikbaar verzoek maakt duidelijk wie wat doet, wanneer dat gebeurt en wat er precies nodig is. Kritiek wordt zoveel mogelijk gericht op waarneembaar gedrag en het effect daarvan, niet op de persoonlijkheid van de ander.
Ook het ontvangen van kritiek krijgt aandacht. Terechte kritiek vraagt om verantwoordelijkheid en herstel. Onduidelijke kritiek vraagt om voorbeelden. Onterechte kritiek kan worden begrensd zonder direct in de verdediging of tegenaanval te gaan.
8. Machtsverschillen, familie, werk en onderhandelen
Assertiviteit klinkt niet in iedere situatie hetzelfde. Een gesprek met een vriend verschilt van een gesprek met een werkgever, ouder, leidinggevende of andere gezagsdrager. Afhankelijkheid, financiën, cultuur, contractuele verhoudingen en veiligheid bepalen mede welke aanpak verstandig is.
Deelnemers leren belangen en standpunten onderscheiden, niet-onderhandelbare grenzen herkennen, meerdere opties ontwikkelen en afspraken waar nodig schriftelijk vastleggen. Bij een groot risico kan ondersteuning door een derde persoon of een formele route noodzakelijk zijn.
9. Boosheid, agressie, veiligheid en vergeving
Boosheid is een emotie; agressie is gedrag dat bedreigt, overheerst of beschadigt. Deze les leert deelnemers boosheid serieus te nemen zonder agressief te handelen. Een grens kan duidelijk worden uitgesproken zonder de ander te vernederen.
Bij dreiging, geweld, stalking, intimidatie of dwang staat veiligheid boven gespreksvaardigheid. Afstand nemen en hulp inschakelen kan dan noodzakelijk zijn.
Ook wordt onderscheid gemaakt tussen vergeving, verzoening en vertrouwen. Vergeving hoeft niet te betekenen dat iemand onmiddellijk opnieuw toegang krijgt tot de relatie. Verzoening vraagt waarheid, veiligheid en betrokkenheid van beide partijen. Vertrouwen kan niet worden opgeëist, maar moet groeien door betrouwbaar gedrag.
10. Integratie, volhouden en dienen vanuit vrijheid
In de laatste les worden de vaardigheden samengebracht. Deelnemers leren bewust kiezen wanneer spreken, luisteren, wachten, onderhandelen, begrenzen of hulp vragen passend is.
Iedere deelnemer maakt een persoonlijke oefenladder en een vervolgplan. Terugval wordt niet behandeld als definitief falen, maar als een gelegenheid om te evalueren, te herstellen en opnieuw te oefenen. Dienstbaarheid krijgt zo het karakter van vrijwillige liefde en niet van gedwongen zelfverlies.
Praktische werkwijze
De cursus heeft een duidelijke en herhaalbare lesstructuur. Een bijeenkomst bevat doorgaans:
- een opening en terugblik;
- bespreking van het Bijbelse kader;
- theoretische uitleg en demonstratie;
- praktische oefeningen;
- rollenspellen in kleine groepen;
- concrete observatie en feedback;
- persoonlijke reflectie;
- een identiteitsoefening;
- een huiswerk- en transferopdracht.
De rollenspellen behandelen herkenbare situaties uit het dagelijks leven, zoals een defecte aankoop, onverwacht overwerk, een dominante buur, een kerkelijke taak, familieverplichtingen, kritiek van een leidinggevende, geluidsoverlast en druk om snel tot verzoening over te gaan.
Deelnemers oefenen niet alleen een eerste reactie. Na feedback wordt een kort fragment opnieuw gespeeld, zodat een nieuwe vaardigheid direct kan worden uitgeprobeerd.
Veilige leeromgeving
De cursus besteedt nadrukkelijk aandacht aan een veilige en trauma-sensitieve manier van oefenen. Deelname aan een rollenspel blijft vrijwillig. Een deelnemer mag observeren, een rol aanpassen, pauzeren of stoppen. Recente traumatische gebeurtenissen, geweld of misbruik worden niet nagespeeld.
Feedback richt zich op zichtbaar en hoorbaar gedrag. De observator zegt bijvoorbeeld dat iemand aan het einde van een zin zachter ging spreken, in plaats van de persoon als onzeker te bestempelen.
Het cursusboek vervangt geen medische, psychologische, psychiatrische of juridische begeleiding. Bij acuut gevaar, ernstige ontregeling, dwang, stalking of geweld is passende professionele of dringende hulp noodzakelijk.
Leerresultaten
Na het doorlopen van de cursus kan de deelnemer beter:
- passief, assertief, agressief en passief-agressief gedrag onderscheiden;
- gedachten, gevoelens, behoeften en grenzen onder woorden brengen;
- een helder en haalbaar verzoek formuleren;
- respectvol nee zeggen;
- schuldgevoel of spanning verdragen zonder onmiddellijk toe te geven;
- actief luisteren en zorgvuldig samenvatten;
- kritiek geven en ontvangen;
- lichaamstaal en stemgebruik bewuster inzetten;
- moeilijke gesprekken voorbereiden;
- omgaan met druk, manipulatie en machtsverschillen;
- boosheid uiten zonder agressie;
- veiligheid laten voorgaan wanneer een gesprek niet verantwoord is;
- vergeving onderscheiden van verzoening en hersteld vertrouwen;
- handelen vanuit een ontvangen identiteit in Christus;
- een persoonlijk oefen- en vervolgplan opstellen.
Doelgroep
De cursus is bedoeld voor volwassenen die willen groeien in communicatie, zelfkennis en relationele verantwoordelijkheid. Het boek kan onder andere worden gebruikt door:
- kerken en gemeenten;
- pastorale teams;
- Bijbelscholen en toerustingsprogramma’s;
- gespreks- en groeigroepen;
- christelijke hulpverleners;
- coaches en cursusleiders;
- echtparen en gezinnen;
- individuele lezers die zelfstandig willen oefenen.
Voor cursusleiders bevat het boek aanwijzingen voor groepsgrootte, rollenspellen, feedback, veiligheid en geleidelijke opbouw. Voor deelnemers zijn er beginscans, oefenformulieren, observatiechecklists, reflectievragen, huiswerkopdrachten en een persoonlijk vervolgplan.
Karakter van de cursus
Deze training belooft geen snelle verandering of voortdurend zelfverzekerd gedrag. Assertiviteit is geen truc, maar een leerproces. Groei ontstaat door herhaald oefenen, eerlijke feedback, gebed, reflectie en herstel na fouten.
Het uiteindelijke doel is niet dat iemand altijd spreekt, altijd weigert of altijd zijn zin krijgt. Het doel is grotere innerlijke en relationele vrijheid: kunnen luisteren zonder jezelf te verliezen, kunnen spreken zonder de ander te overheersen, kunnen dienen zonder dwang en kunnen begrenzen zonder de liefde los te laten.
Christian Assertiveness Training
A Complete Ten-Lesson Course by Gerard and Coby Feller
Course Overview
Christian Assertiveness Training is a practical course that helps participants express themselves clearly, establish healthy boundaries, and build respectful relationships from a foundation of faith in Jesus Christ. Across ten lessons, the course brings together biblical reflection, communication skills, personal exercises, and guided practice.
Many Christians find it difficult to express disagreement, ask for help, respond to criticism, or say no. Concerns about disappointing others can make honest conversations uncomfortable. Questions about humility, obedience, forgiveness, and service may also leave people uncertain about when to speak, when to accommodate others, and when to set a firm boundary.
This course addresses those questions through a Christian understanding of dignity, responsibility, love, and truth. Participants learn to communicate their thoughts, feelings, needs, and limits while respecting the dignity and freedom of others. They practise making conscious choices about speaking, listening, waiting, negotiating, seeking support, and responding to difficult behaviour.
The description below reflects the supplied coursebook by Gerard and Coby Feller. Christian_Assertiveness_Training_Complete_Course_New_Cover_Gerard_and_Coby_Feller.docx
A Foundation in Identity in Christ
Identity in Christ is central to the course. Participants explore how receiving their worth through God’s grace can influence the way they communicate and relate to others.
When personal value depends heavily on approval, achievement, appearance, or a role within the church, disagreement and rejection can feel deeply threatening. The course encourages participants to recognise these pressures and consider what it means to act from the security of belonging to Christ.
This foundation connects spiritual understanding with practical responsibility. Participants are encouraged to speak honestly, acknowledge mistakes, express compassion, and set appropriate limits. Christian assertiveness is presented as a way of caring responsibly for one’s voice, body, time, relationships, and commitments.
Throughout the course, biblical passages are studied in context and connected to specific situations. A recurring Identity in Christ exercise helps participants move from reflection towards one practical step in daily life.
What Participants Will Learn
The course supports the development of skills that can be applied at home, at work, in church, and in wider social relationships.
Participants will practise how to:
- Express opinions, feelings, and needs clearly and respectfully.
- Recognise passive, assertive, aggressive, and passive-aggressive behaviour.
- Identify beliefs and habits that make honest communication difficult.
- Use voice, posture, pace, and body language with greater awareness.
- Listen carefully and respond with empathy.
- Make specific requests and discuss differences constructively.
- Say no and maintain appropriate boundaries.
- Give feedback without attacking someone’s character.
- Receive criticism thoughtfully and take responsibility where needed.
- Respond wisely to power differences, pressure, and resistance.
- Distinguish anger from aggression and forgiveness from restored trust.
- Continue developing these skills through a personal practice plan.
The Ten-Lesson Journey
Lesson 1 — Assertiveness and Standing Up for Yourself
The opening lesson introduces assertiveness as clear, direct, and respectful communication. Participants explore the differences between passive, assertive, aggressive, and passive-aggressive responses and learn to recognise these patterns in everyday situations.
The lesson connects love for God, others, and oneself with personal responsibility. Participants choose a small, realistic situation in which to begin practising. Attention is given to describing what happened, expressing a personal response, making a request, and accepting responsibility for one’s own choices.
Lesson 2 — Identity in Christ as a Firm Foundation
This lesson examines how Christian identity can support honest communication and healthy boundaries. Participants reflect on belonging to Christ, being received as God’s children, and living from grace.
They explore the ways physical characteristics, personal history, social approval, and church responsibilities can become measures of self-worth. The identity exercise helps them connect a biblical passage with a specific belief or behaviour they want to reconsider.
The emphasis is on developing greater freedom to act responsibly without continually having to prove personal value.
Lesson 3 — Learned Patterns and Helpful Thoughts
Participants investigate the thoughts and learned rules that influence their reactions. These may include believing that disagreement will damage a relationship, that disappointing someone is always wrong, or that faithful service requires constant availability.
The lesson provides a structured way to examine the relationship between situations, interpretations, emotions, actions, and consequences. Participants practise developing balanced beliefs and testing them through small, manageable changes in behaviour.
Biblical reflection on the renewal of the mind supports this process of careful examination and practical learning.
Lesson 4 — Body Language, Tension, and Breathing
This lesson develops awareness of the physical aspects of communication. Participants explore how posture, facial expression, volume, speaking pace, personal space, and gaze can affect an interaction.
They learn to notice early signs of tension and practise pausing before responding. Comfortable breathing and physical awareness are introduced as supportive exercises.
The course recognises that body language must be understood in context. Culture, individual differences, neurodiversity, and a person’s sense of safety influence how communication is expressed and interpreted.
Lesson 5 — Feelings, Listening, and Empathic Responding
Participants learn to distinguish feelings, thoughts, and needs and to describe their experiences without blaming others.
Practical exercises develop active listening, summarising, asking clarifying questions, and checking understanding. Participants also practise using “I” statements to communicate personal experience clearly.
This lesson connects compassion with honesty. It encourages participants to listen attentively while remaining aware of their own responsibilities and limits.
Lesson 6 — Boundaries and Saying No Respectfully
This lesson explores boundaries relating to time, physical space, emotional involvement, relationships, digital communication, finances, and spiritual life.
Participants practise giving clear answers, declining requests respectfully, and following through on a stated limit. They also reflect on feelings of guilt or discomfort that may arise when someone else is disappointed.
The course presents boundaries as practical expressions of responsibility. Participants learn to clarify what they can offer, what they cannot offer, and what requires mutual discussion.
Lesson 7 — Requests, Criticism, and Difficult Conversations
Participants develop a practical approach to conversations that involve disagreement, unmet expectations, or a need for change.
They practise choosing an appropriate time and place, describing specific behaviour, explaining its effect, and making a clear request. Feedback focuses on observable actions and workable changes.
The lesson also explores different responses to criticism: taking responsibility when feedback is justified, asking questions when it is unclear, and explaining one’s perspective when it is inaccurate. The aim is to respond thoughtfully and keep the conversation as concrete as possible.
Lesson 8 — Power Differences, Family, Work, and Negotiation
Assertiveness takes different forms in different relationships. This lesson examines how authority, dependence, finances, family expectations, and workplace structures affect a person’s options.
Participants learn to identify interests, boundaries, and values before entering a negotiation. They practise considering alternatives, making workable agreements, and recognising when support from another person or a formal process may be needed.
The lesson encourages careful judgement about both personal responsibility and the realities of power.
Lesson 9 — Anger, Aggression, Safety, and Forgiveness
This lesson helps participants understand anger as an emotion and recognise aggressive behaviour that threatens, harms, or dominates.
Participants explore ways of expressing concerns and naming boundary violations without humiliating another person. They also consider when pausing, leaving a conversation, or seeking support is the appropriate response.
The Christian themes of forgiveness, reconciliation, accountability, and trust receive particular attention. The course explains that rebuilding a relationship involves truth, safety, and the participation of those concerned, while trust develops through trustworthy behaviour.
Lesson 10 — Integration, Perseverance, and Serving Freely
The final lesson brings the course themes together in a personal plan for continued practice.
Participants review their progress, identify skills that need further attention, and create a sequence of increasingly challenging practice situations. They consider how to learn from setbacks, repair mistakes, and seek useful feedback.
The course concludes with a focus on expressing Christian values through everyday choices. Continued growth is connected with love, courage, self-control, faithfulness, and the freedom to serve responsibly.
An Active Learning Approach
The course combines study with repeated practice. Each lesson includes a biblical framework, explanatory material, a visual model, practical examples, three role-plays, an observation checklist, personal reflection, an identity exercise, review questions, and homework.
Role-plays give participants opportunities to try new responses in manageable situations. Working in groups of three, participants take turns as speaker, conversation partner, and observer. Feedback identifies a concrete strength and one practical improvement, followed by another opportunity to practise.
Between sessions, participants apply a small step in daily life and reflect on what happened. This helps connect classroom learning with real relationships and responsibilities.
The coursebook recommends groups of approximately six to sixteen participants. Its suggested lesson structure totals 150 minutes per session, including a break. These timings provide a framework that trainers can adapt to their setting.
Personal Reflection and Course Materials
The coursebook includes resources that support individual learning and continued application:
- An initial self-assessment and personal learning agreement.
- Worksheets for examining real communication situations.
- Repeatable Identity in Christ exercises.
- Practice plans for words, actions, boundaries, and possible resistance.
- Role-play cards and observation tools.
- Weekly reflection and homework activities.
- A final self-assessment and a six-week follow-up plan.
- A course evaluation.
These materials help participants identify specific goals, notice changes in their behaviour, and choose their next steps.
A Respectful Learning Environment
The training approach emphasises safety, transparency, choice, and collaboration. Participants can adapt, pause, observe, or decline a role-play. Feedback concerns observable behaviour and its effect, and practice begins with manageable situations.
The course also acknowledges that circumstances influence what is appropriate. Cultural expectations, personal history, disability, neurodiversity, and differences in power deserve thoughtful consideration.
Its purpose is educational and pastoral. Situations involving abuse, threats, severe distress, or immediate danger require appropriate support beyond communication practice.
Who the Course Is For
Christian Assertiveness Training is suitable for Christians who want to communicate with greater clarity and develop healthier patterns in relationships.
It may be particularly relevant for people who struggle with saying no, expressing disagreement, receiving criticism, asking for support, or maintaining boundaries. It can also support those who want to listen more carefully, handle tension more constructively, or reduce harsh and defensive responses.
The material can be used in church groups, Christian training settings, and pastoral education. Its practical exercises also offer useful resources for facilitators helping others connect faith with everyday communication.
Overall Purpose
The course aims to help participants develop greater freedom and responsibility in their relationships. Progress means becoming more able to recognise what a situation requires and respond with clarity, care, and appropriate boundaries.
Rooted in identity in Christ, Christian Assertiveness Training offers a structured opportunity to practise honest speech, attentive listening, thoughtful decisions, and responsible service in everyday life.